بسم الله الرحمن الرحيم
"... من معتقدم كه جمع كار را پيش مي برد نه فرد. فرد مي تواند نقش هماهنگ كننده داشته باشد، بنابراين آنچه كه ميتوانم به حساب خودم بگذارم، پيدا كردن راه هاي كار ثمربخش گروهي بود... كار گروهي براي من بسيار شيرين، بسيار آموزنده و بسيار برانگيزاننده است."
اينها بخشي از سخنان و اعتقادات استاد توران ميرهادي است كه در سال 1306از پدري ايراني و مادري آلماني در شميرانات بدنيا آمد. وي از فرهنگ مداران ايران و دانش آموخته رشته روانشناسي و آموزش و پرورش پيش از دبستان در كشور فرانسه است كه توانسته با نگاهي محققانه به غرب و باور داشتن به توانايي هاي خويش و ديگر ايرانيان در راه گسترش دانش و آگاهي گام هاي بلندي بردارد.تاريخ و تجربه هاي ما در راه ورود به دنياي نو از مشروطه به اين سو، به خوبي نشان مي دهد كه روحيه همكاري و كار گروهي در ما اندك است، ضرورت پرداختن به كارهاي گروهي را درك نكرده و به همين خاطر در مسير توسعه با ناكامي هاي فراواني روبه رو شده ايم. اما نكته برجسته يي كه در انديشه خانم ميرهادي وجود دارد، توجه ايشان به كارهاي گروهي است.... به همين ترتيب اگر نگاهي به زندگي ايشان داشته باشيم مي بينيم با نگاهي ژرف به فكر ايجاد نهادهاي غير دولتي براي تقويت همكاري هاي گروهي پرداخته و با وجود تنگنا ها و مشكل هاي بزرگ و كوچك گام به گام در اين جاده ناهموار پيش آمده و با بردباري و مدارا چون كوه ايستاده است.
از خدمات بزرگ و سترگ ايشان به فرهنگ ايران مي توان به برگزاري نخستين نمايشگاه كتاب كودك ايران، پايه گذاري دبستان فرهاد، شركت در برنامه ريزي درسي دوره ابتدايي، پايه گذاري شوراي كتاب كودك، تبديل كودكستان، دبستان، مدرسه راهنمايي فرهاد به يك واحد جامع تجربي تعليمات عمومي، راه اندازي فرهنگنامه كودكان و نوجوانان و... اشاره كرد. شوراي كتاب كودك يكي از نهادهاي غيردولتي ايران به شمار مي آيد كه بيش از 44 سال از پايه گذاري آن مي گذرد، و فرهنگنامه كودكان و نوجوانان هم از سال 1358 كار خود را آغاز كرده و هم چنان با پايداري خانم ميرهادي و همكاران شان به كار خود ادامه مي دهد(1)
علی میرزایی - نویسنده و پژوهشگر ادبیات کودک و نوجوان و مدیر مسئول نشریه نگاه نو، معتقداست حرف زدن درباره توران میرهادی مانند نثر سعدی دارای ویژگی سهل و ممتنع است وي تصریح کرد: زندگی فرهنگی میرهادی نظیر چشمه جوشانی است که همواره بر بستر منظمی جاری است....
....دوران کودکی و جوانی میرهادی طی فراز و نشیب های بسیار طی شد اما او با استمرار در فعالیت های خود توانست هر یک را به بار بنشاند.قابل ذكر است که شخصیت هایی چون دکتر باقر هوشیار و جبار باغچه بان تاثیرگذاری فراوانی بر اندیشه های استاد میرهادی داشته اند.نقش سازنده توران میرهادی را نمی توان در عرصه هایی چون کودک و خانواده، خانواده و جامعه، سنت و مدرنیته نادیده گرفت. درواقع روند و میزان فعالیت و حرکت او در عمق این لایه های مهم اجتماعی بسیار کارساز بوده است. به عبارتي مهم ترین شاهکار زندگی توران میرهادی شخصیت نهاد گذار وی ميباشد. کنش های زنجیرواری که او را بر آن داشت تا از سنت به مدرنیته، از ایستایی به پویایی و از خرد بسته به خردی باز و انتقادی گذر کند و به نتایج مطلوبی نیز دست یابد.
دکتر عباس حری - مدرس دانشگاه کتابداری تهران، با تاکید براین که مهم ترین ویژگی توران میرهادی، ترویج علم او بوده است مي گويد: در سال هایی که میرهادی به تاسیس مدرسه فرهاد پرداخت ساختارشکنی در فضای آموزشی کشور کاری دشوار بود. اما او با نهایت درایت این کار را انجام داد. وی در این مدرسه به تاسیس کتابخانه ای پرداخت و اعتقاد محکمی داشت که کتابخانه همواره میانجی معلم و شاگرد بوده است.
شاید بتوان از تالیف فرهنگنامه به عنوان یکی از تاثیرگذارترین کارهای توران میرهادی نام برد. فرهنگنامه ای که به ظاهر نوعی دایره المعارف به شمار می رفت اما دارای فرهنگ و اصول خاصی بود. مطالب فرهنگنامه تا پیش از انتشار بارها میان ویراستاران و نویسندگان آن در رفت و آمد است. درواقع میرهادی بر روی مطالب آن چنان حساسیتی دارد که زبانزد است. (2)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1 - www.magiran.com
2- خبرگزاري مهر.